Heksenvingermos

Vandaag het zoveelste winteroffensiefje van het jaar.  (Al de 15de sneeuwdag voor januari aldus Frank de Boosere).

Wanneer alles bedekt is onder een laagje verse sneeuw is het niet zo makkelijk om fotografische onderwerpen te vinden.  Mijn toevlucht dus gezocht in de mossen en korstmossen op min of meer onbesneeuwde takken.

Heksenvingermos (Physcia tenella) - Schilde 30/01/2010

Heksenvingermos (Physcia tenella – (Scop.)D.C) is geen mos zoals de naam zou doen vermoeden, maar een korstmos (of zoals het wetenschappelijk juister genoemd wordt – een licheen).  Lichenen zijn fundamenteel anders dan mossen: ze bestaan namelijk uit een alg én een schimmel die nauw met mekaar samenleven.  De alg zorgt voor de omzetting van zonlicht in voedingsstoffen (suikers) door de fotosynthese, terwijl de schimmel onder meer bescherming biedt tegen uitdrogen, UV-straling en vraat.  Een dergelijke manier van samenleven waarbij de twee partners wederzijds voordeel hebben, noemen we een symbiose.

Deze soort heeft zijn naam zeker niet gestolen.  Let maar eens op de uiteinden van elke lob (vingers !) waar duidelijk lange “heksennagels” te zien zijn.  In lichenen-terminologie noemt met dit “ciliën“.

Heksenvingermos (Physcia tenella) - Schilde 30/01/2010

Nu we het toch even over de lichenenterminologie hadden, maak ik van de gelegenheid gebruik om u nog op enkele typische bouwkenmerken te wijzen.  Zo zie je min of meer ronde donkere schijfjes met een grijze rand.  Dit zijn de “apothecia” – de vruchtlichamen van de schimmelcomponent en zorgen dus voor de voortplanting d.m.v sporen. Niet bij elke soort komen ze regelmatig voor.

Op de randen van de lobjes merk je ook grijsgroene korrelhoopjes.  Dit zijn de “soralen“.  De korreltjes (“sorediën“) die hieruit voortkomen kunnen elk voor een genetisch identiek nieuw thallus (de naam voor het eigenlijke lichaam van het licheen) zorgen.  Een vorm van klonen dus.

Heksenvingermos is een heel vaak voorkomend licheen in België en Nederland.  Het stelt heel weinig eisen aan het groeisubstraat en met wat geluk kan je het zelfs op hout, ijzer of plastic vinden.  Om alle kenmerken goed te bekijken neem je wel best een goede loep mee.  De “vingertjes” zijn maximaal 2 mm breed !

Heksenvingermos (Physcia tenella) - Schilde 30/01/2010

Hieronder een extreme vergroting waar je alle kenmerken in kan terugvinden (let vooral ook op de afzonderlijke “broedkorretjes”- de sorediën)

Heksenvingermos (Physcia tenella) - Schilde 30/01/2010

About these ads
Geplaatst in Lichenen. Tags: , . Leave a Comment »

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

%d bloggers op de volgende wijze: