Brandnetelkogeltje

Iedereen heeft wellicht ooit wel kennis gemaakt met de prikken van de Grote brandnetel (Urtica dioica).  Meestal zijn we deze planten liever kwijt dan rijk.  Toch houden ze heel wat verrassingen in petto.

Deze namiddag scheen na lange tijd het zonnetje weer volop en maakten we een wandeling in het Vrieselhof in Oelegem.  Je moet er een beetje gericht naar zoeken, maar tussen de verdorde stengels van de Grote brandnetel ontdekten we dit zwammetje :

Brandnetelkogeltje (Leptosphaeria acuta) - Oelegem 07/03/2010

Op de afgestorven stengels van de Grote brandnetel kom je een reeks gespecialiseerde zwammetjes tegen.  Zo bijvoorbeeld dit Brandnetelkogeltje (Leptosphaeria acuta).  Laat je niet misleiden door de afbeeldingen: dit zwammetje is minuscuul klein: maximum een halve milimeter – maar meestal een stuk kleiner!!! (De breedte van het beeld is ongeveer 1 cm – je ziet immers ongeveer de dikte van een Brandnetelstengel !)

Brandnetelkogeltje (Leptosphaeria acuta) - Oelegem 07/03/2010

Eens de Brandnetelstengel is afgestorven kan hij aangetast worden door dit zwammetje.  Het is één van de schakels die mee zullen zorgen voor de complete afbraak er van.  Van op een afstandje zie je een zwarte schijn, her en der over de stengel verspreid, met een lichte voorkeur voor de onderste helft.

Met een goede loep zie je dan deze zwarte en glanzende kogeltjes.

Brandnetelkogeltje (Leptosphaeria acuta) - Oelegem 07/03/2010

Wanneer het kogeltje “rijp” is, ontstaat bovenop een gaatje waarlangs de sporen losgelaten worden – goed te zien op de volgende uitsnede uit een van de foto’s.

Brandnetelkogeltje (Leptosphaeria acuta) - Oelegem 07/03/2010

Oorlepelzwam

Op afgevallen dennenkegels (die soms half of volledig ingegraven zijn) kan je prachtige zwammetjes tegenkomen.  Eén ervan is de Oorlepelzwam (Auriscalpium vulgare – Gray, 1821).

Oorlepelzwam (Auriscalpium vulgare) - Pulle 06/03/2010

De Oorlepelzwam groeit weliswaar van mei tot november, maar ze kan het hele jaar door gevonden worden.   Heel kenmerkend zijn de niervormige tot halfronde hoedjes met een diameter tussen de 1 en de 2 cm.  De steel is uit het centrum van de hoed geplaatst (zijdelings aangehecht).  Bij jonge exemplaren is de hoed niervormig, roodbruin met een blekere rand en bijna vlak.  Bij bij het ouder worden, worden ze zwartbruin en gaat de hoed iets meer welven (zoals bij dit exemplaar het geval is).

Oorlepelzwam (Auriscalpium vulgare) - Pulle 06/03/2010

Het ruwe oppervlak van hoedje en steel  zit vol donkerbruine borstelharen wat het geheel een viltige indruk geeft.

Oorlepelzwam (Auriscalpium vulgare) - Pulle 06/03/2010

Het loont ook zeker de moeite om de onderzijde van de hoedjes een keer te bekijken.  Deze is bezet met lange grijsbruine stekels.  Niettegenstaande hun sporen op stekels gevormd worden behoren ze niet tot de familie der stekelzwammen, maar wel tot de “auriscalpiacea”. Eigenlijk is het de enige Europese soort die tot deze familie behoort.

Oorlepelzwam (Auriscalpium vulgare) - Pulle 06/03/2010

Suikermycena

Bij het zoeken naar mosjes (zie het berichtje van gisteren) kom je natuurlijk ook andere schoonheden tegen.  Een voorbeeldje hiervan is de piepkleine Suikermycena (Mycena adscendens (Lasch) Maas Geest. 1981). Deze vond ik op een boomstronk tussen het mos op ongeveer 1 meter boven de grond.  Vergelijk de grootte van het paddenstoeltje even met de omringende mosjes en je merkt meteen dat hier weer stevig macrowerk aan te pas moet komen.

Suikermycena (Mycena adscendens) - Schilde 22/01/2010

Deze kleine paddenstoel is vaak te vinden op dode takken van loofbomen en tussen de mossen die op de boomvoet groeien.  Je moet er wel gericht naar zoeken want de witte hoed heeft een gemiddelde diameter van 2 tot 5 milimeter en het steeltje is meestal al niet veel groter.

De soort dankt haar Nederlandse naam aan de minuscule witte vlokjes die vooral bij jonge exemplaren op de hoed en de steel voorkomen en doen denken aan poedersuiker. In de opname hieronder is dat duidelijk te zien.

Suikermycena (Mycena adscendens) - Schilde 22/01/2010


Gewoon fluweelpootje

Gewoon fluweelpootje (Flammulina velutipes) - Schilde 12/01/2010

Gewoon fluweelpootje (Flammulina velutipes) - Schilde 12/01/2010

Tussen kerst en nieuwjaar had ik ze al een keer zien staan: een hele zwerm kleine oranjegele paddestoeltjes laag op de stam van een oude vlier. Geen fototoestel en determinatieboekje bij… ik had dan ook op een echte winterwandeling niet dadelijk florerende paddenstoelen verwacht.
Deze voormiddag tijdens de bijeenkomst met de plantenwerkgroep van Schilde kwam deze groep paddenstoeltjes toevallig ter sprake: “Fluweelpootje” – volgens de echte kenners (met dank aan Staf, Karl & André).
Als deze namiddag het zonnetje toch even door de winterlucht kwam piepen, vond ik het een unieke gelegenheid om ze toch nog even te gaan fotograferen.
Hier het resultaat :

Gewoon fluweelpootje (Flammulina velutipes) - Schilde 12/01/2010

Gewoon fluweelpootje (Flammulina velutipes) - Schilde 12/01/2010

Het Gewoon Fluweelpootje (Flammulina velutipes (Curtis) Singer 1951) is een echte winterpaddenstoel.  Hij komt voor tussen november en maart en is redelijk algemeen in vochtige bossen.  Dat hij tegen vorst en sneeuw kan bewijzen bovenstaande foto’s, want zelfs na een tweetal weken intensief winterweer zien deze exemplaren er nog bijzonder “fris” uit.

Het is een eerder klein zwammetje met een opvallend oranje, glanzend kleverige hoed en crèmekleurige lamellen die breed uit mekaar staan.  De steel is vanaf de basis bruin fluwelig (vandaar de naam) maar naar boven toe meer gelig wordend. De soort groeit meestal in bundels, bij voorkeur op dode stronken, stammen en takken, maar soms ook op wondplekken.

Van deze soort schijnt de hoed een echte lekkernij te zijn die in de Japanse keuken bekend is onder de naam Enokitake of Winterpaddenstoel.

Gewoon fluweelpootje (Flammulina velutipes) - Schilde 12/01/2010

Gewoon fluweelpootje (Flammulina velutipes) - Schilde 12/01/2010

Gewoon fluweelpootje (Flammulina velutipes) - Schilde 12/01/2010

Gewoon fluweelpootje (Flammulina velutipes) - Schilde 12/01/2010

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.