Parapluutjesmos

Het blijft winteren.  Met temperaturen rond het vriespunt begin februari is het toch nog steeds “iets te fris voor de tijd van het jaar”.
Ideaal dus om nog maar eens op zoek te gaan naar wat mosjes.  In de kijker vandaag: Parapluutjesmos (Marchantia polymorpha).

Parapluutjesmos (Marchantia polymorpha) - Wijnegem 09/02/2010

Parapluutjesmos behoort tot de zogenaamde thaleuze levermossen en is hiervan zelfs zowat de bekendste vertegenwoordiger. Doordat het mos niet gevoelig is voor luchtverontreiniging komt deze soort redelijk vaak voor in verstedelijkte omgeving, vaak op voedselrijke en ietwat vochtige plaatsen met een beetje schaduw.

Kenmerkend zijn de parapluutjes (zie foto boven) die de dragers zijn van de voortplantingsorganen.  Omdat parapluutjesmos tweehuizig is, vinden we de mannelijke en vrouwelijke voortplantingsorganen op verschillende planten.  De vorm zoals hierboven te zien is, is kenmerkend voor de vrouwelijke vorm.  De mannelijke vorm is eerder een platte ronde schijf.

Enkele ander typische kenmerken merk je op onderstaande foto :

Parapluutjesmos (Marchantia polymorpha) - Wijnegem 09/02/2010

Vooreerst zie je de zogenaamde broedbekertjes.  Ze hebben een gewimperde rand en bevatten de broedkorrels.  Wanneer een regendruppel in zo’n bekertje valt, worden deze broedkorrels weggeslingerd en kunnen ze uitgroeien tot een volledig nieuwe plant.  Dit is een vorm van ongeslachtelijke vermenigvuldiging.

Het tallus van het mos (het grote groene oppervlak) bestaat uit vijf- of zeshoekige vlakjes met in het midden een zwart puntje.  Dit zijn de huidmondjes of ademopeningen.  Deze bovenzijde van de plant is waterafstotend en dus voor vocht met daarin eventueel opgeloste schadelijke stoffen ondoordringbaar.  Dit verklaard waarom ze bijna niet gevoelig zijn voor luchtverontreiniging.

Op de laatste foto zie je nog een keer al deze kenmerken samen – Links het “parpluutje” nog in aangroei, rechts een broedbekertje en op het tallus de huidmondjes.

Parapluutjesmos (Marchantia polymorpha) - Wijnegem 09/02/2010

Laat je niet misleiden door het formaat van deze foto’s : ze zijn allemaal genomen op een afbeeldingsmaatstaf tussen 1:1 en 2:1. Dit wil zeggen de de hoogte van de afbeelding varieert tussen de 2.4 en de 1.2 cm !!! Een goede loep is nu eenmaal onmisbaar om mosjes te bestuderen.

Geplaatst in Mossen. Tags: , . Leave a Comment »

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: