Groot klokhoedje

Op dezelfde bunker waar we vorige dinsdag met de plantenwerkgroep het Gewoon zijdemos vonden aan de zonnekant, kwam aan de schaduwzijde een ander opmerkelijk mosje voor: het Groot klokhoedje (Encalypta streptocarpa).  Dit mos vormt relatief grote, geel- tot bruingroene zoden die tot 3 cm hoog zijn en komt voor op kalkrotsen, kalkrijk zand (zeeduinen) en kalkhoudende muren (vandaar weer op deze bunker – de kalk in de cement).

Groot klokhoedje (Encalypta streptocarpa) - Schilde 11/03/2010

Eén van de kenmerken die deze soort van de andere leden uit het geslacht kan onderscheiden is het voorkomen van bundels bruine broeddraden in de bladoksels.  Op de planten in het midden van onderstaande foto kan je deze broeddraden opmerken.  Broeddraden zijn een manier van ongeslachtelijke vermenigvuldiging.  Het zijn langwerpige broedlichaampjes die gevormd worden op de mosplant en die, wanneer ze afbreken kunnen uitgroeien tot een volledig nieuwe mosplant.

Groot klokhoedje (Encalypta streptocarpa) - Schilde 09/03/2010

De blaadjes van deze soort zijn voor een mos relatief vlak en groot.  In droge toestand krullen ze echter heel snel op (kijk maar naar de plantjes midden op de bovenstaande foto).  Dit is een typisch fenomeen bij vele mossen.  Mossen nemen in tegenstelling tot de vaatplanten nauwelijks water op via wortels (rhizoïden bij mossen), maar rechtstreeks via de bladeren.  Een mosblad functioneert dus als blad (fotosynthese) en als wortel (vochtopname) tegelijkertijd.  Om droge periodes (en dus uitdroging) te kunnen overleven hebben mossen verschillende manieren ontwikkeld:  Het verkleinen van het verdampend oppervlak en dus het “verschrompelen” van de blaadjes is er één van.  (Een andere manier is bijvoorbeeld kussenvorming waardoor de inwendige vochtigheidsgraag langer behouden blijft).  Omdat aan de schaduwzijde van de bunker de vochtigheidsgraag hoger blijft dan aan de zonzijde, konden we dit vochtgevoelige mosje dus enkel aan deze zijde aantreffen.

Het is verbazingwekkend hoe een verdroogd mos binnen enkele seconden echt kan “openbloeien” met enkele druppeltjes water.  (Had je ook al opgemerkt hoe anders de foto’s zijn van twee verschillende dagen…?)

Ik blijf me er elke keer weer over verbazen hoe wonderlijk onze natuur in mekaar zit…

Groot klokhoedje (Encalypta streptocarpa) - Schilde 11/03/2010

Eén reactie to “Groot klokhoedje”

  1. Marleen Says:

    De blaadjes lijken wel doorschijnend op de laatste foto….
    Slimme overlevers deze mosjes:-)
    Mooi en informatief log, Johan!


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: